Sinan Gündoğdu’nun Ardından - 18-08-2026

Site Yöneticisi
5 saat önce
7 dakikada okunur

Sinan Gündoğdu'nun ardından;

Kendisine tekrar Allah’tan rahmet; başta annesi Ayfer Hanım olmak üzere ailesine, yakınlarına ve tüm sevenlerine sabır ve başsağlığı diliyoruz.

Ruhu huzur bulsun. Mekânı cennet olsun.

Derneğimizin açıklamasıdır :

Yıllara Yayılan Bir Yaşam Hakkı Mücadelesinin Özeti

Sinan Gündoğdu’nun annesi Ayfer Özdemir Toprak yıllarca oğlunun bakımını tek başına üstlenmeye; güvenli yaşam, eğitim, sağlık ve destek hizmetlerine ulaşabilmesi için mücadele etmeye çalıştı. 2017 yılında Av. Sedef Erken’in aile ile tanışmasıyla birlikte bu mücadeleye hukuki ve kamusal bir destek eklendi.

Sinan Gündoğdu, otizm yelpazesinde ağır düzeyde desteğe ihtiyaç duyan bir gençti. Anne ve babası yıllar önce boşanmıştı. Ayfer Özdemir Toprak, oğlu Sinan ve Alzheimer hastası, yatağa bağımlı anneanne ile birlikte bir gecekonduda yaşam mücadelesi veriyordu.

Maddi yetersizlikler nedeniyle devletin karşıladığı haftalık 2 saatlik rehabilitasyon dışında alması gereken eğitim desteğine erişemiyordu. İlerleyen süreçte zaten var olan davranış problemlerine yenilerinin de eklenmesiyle bu eğitim desteği tamamen yetersiz kaldı ve takıntıları da arttı. Buzdolabını yerinden kaldırıyor, karyola, koltuk ve kanepe gibi eşyaları savuruyor, kendisine de zarar veriyordu.

Anne, Sinan’ın kendisine zarar verme davranışları nedeniyle yaşadığı güçlükleri, yönlendirildiği kurum ve yetkililere defalarca anlatmasına rağmen, çocuğunu koruyabilmek için bir çözüm bulamamıştı. Sonunda, yetkililerin de desteğiyle Sinan’ın odasının kapısına demir parmaklıklar takıldı. Böylece Sinan, insan onuruna aykırı bir şekilde, kendisine zarar vermesini engellemek ve onu korumak amacıyla, odasının kapısındaki demir parmaklıkların ardında yaşamaya mahkûm edildi. Sinan yaklaşık yedi yıl boyunca bu koşullarda yaşamak zorunda kaldı. Derneğimizin kurucusu Av. Sedef Erken, aile ile bu süreçte tanıştı. Avukat olması nedeniyle, kendi kişisel çabalarıyla da kamu nezdinde üst düzey yetkililere ulaşarak ailenin yaşadığı sorunları duyurmaya ve çözüm yolu bulmaya çalıştı. Ancak kişisel çabaların tek başına yeterli gelmediğini, bu mücadelenin bireysel çabaların ötesine taşınması gerektiğine karar vererek hızlı bir şekilde dernek kurma çalışmalarına başladı.

2 Nisan 2018 – 12 Ağustos 2026

Bu metnin bundan sonraki bölümleri, İstanbul Otizm Gönüllüleri Derneği’nin kuruluşundan (2 Nisan 2018), Sinan Gündoğdu’nun 12 Ağustos 2026’da bakım merkezinde yaşamını yitirmesine kadar uzanan süreci; Sinan’ın annesi Ayfer Özdemir Toprak’ın yıllara yayılan mücadelesini ve dernek yöneticileri ile üyelerinin bu mücadeleye verdiği desteği kamuoyuna aktarabilmek amacıyla kronolojik olarak özetlemektedir.

2 Nisan 2018 – Derneğimizin kuruluşu

Derneğimiz kuruldu ve üyelerimiz Sinan’ın ailesiyle tanıştı. Sinan’ın yaşamı ve ailesinin karşı karşıya kaldığı sorunlar, derneğin kuruluşundan sonraki hak mücadelesinin önemli başlıklarından biri oldu.

27 Kasım 2019’da anne Ayfer Özdemir Toprak derneğimize üye oldu.

2018–2019 – Bakım değil, yaşam hakkı!

Annenin talebi üzerine, Sinan’ın özel bir bakım kurumuna yerleştirilmesi sağlandı. Derneğimiz bu süreçte, Sinan adına gelen şartlı bağışlarla maddi destek verdi. Sinan burada yaklaşık dört ay eğitim ve rehabilitasyon desteği alabildi.

Ancak burada da durum kontrol altına alınamadı. Davranış sorunları kontrol edilemediği için kulağıyla ilgili ilk yaralanma bu dönemde meydana geldi. Yüksek maliyetler nedeniyle bu çözüm dernek açısından da sürekli ve sürdürülebilir hale getirilemedi.

Sinan yeniden devlet bakım sistemine dönmek zorunda kaldı.

Bu dönem, yalnızca “bakım verilmesinin” otizmli bireyin eğitim, gelişim ve yaşam hakkını karşılamadığını açıkça ortaya koydu.

İlimizdeki kapalı bakım sistemlerinin mevcut durumunu anlamak, bu sistemlerin nasıl geliştirilebileceği konusunda katkı sunmak, çözüm önerileri geliştirmek ve yurtdışındaki örnekleri paylaşmak amacıyla İl ASPB ile görüşmeler yaptık.

Bu toplantılardan birinin sonunda, anlattıklarımızın önemli ve kıymetli olduğu ancak “ülkemizin Norveç olmadığı” ifade edildi.

Bu görüşmelerden edindiğimiz deneyim, derneğimizin tek başına yeterli olamayacağını ve kapalı bakım merkezleri konusunun Türkiye çapında ele alınması gerektiğini gösterdi. Bu nedenle üst çatı kuruluşumuz Türkiye Otizm Meclisi’ne üye olduk. Yapılan Genel Kurul’da da Yürütme Kurulu içerisindeki 11 dernekten biri olarak seçildik. Böylece sıklıkla Türkiye’deki ağır düzeydeki otizmlileri toplantı gündemlerine taşıdık ve bakım merkezleriyle ilgili çalışmalarımıza ülke çapında dikkat çekip, yön vermeye çalıştık.

20 Nisan 2020 – Bakımevinde şiddet

Sinan, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı Pendik Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi’nde şiddete maruz kaldı. Kamera görüntüleri ve bilirkişi raporları dosyaya girdi.

Dernek Başkanımız Av. Sedef Erken, aynı zamanda Sinan’ın avukatlığını üstlenerek davayı gönüllü olarak takip etti. Anne Ayfer Özdemir Toprak, dernek başkanımız ve Yönetim Kurulu üyelerimizle birlikte süreci hukuken takip ettik; olay ayrıca kamuoyuna da taşındı.

Derneğimiz, ülke çapından bize ulaşan başvuruların da gösterdiği üzere, yaşananların münferit bir personel davranışı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ve bakım sisteminin ülke genelinde denetlenmesi gerektiğini savundu.

Bu süreçte sanık, duruşmada “sabitleme” işlemiyle Sinan’ı bağladığını kabul etti. Kendisi de bakım merkezinde çalışan bir personel olarak kendi yetki ve sorumluluklarını anlattı ve yardım istediğinde kendisinin de yalnız bırakılarak mağdur edildiğini belirtti.

Sabitleme işlemi için kullanılan medikal iplerin kurumun envanter listesinde bulunduğunu belirterek, bu konuda açıklama yapmaları amacıyla üstlerinin de bir sonraki celsede mahkemede dinlenmek üzere çağrılmaları gerektiğini ifade etti.

Dava bir sonraki celseye ertelendi.

2022 Ocak – İki kaburga kırığı ve yeni mücadele

Pandeminin ve bakım merkezlerinde uygulanan pandemi kurallarının da etkisiyle, ailenin ve dernek Yönetim Kurulu üyelerimizin düzenli ziyaret talepleri geri çevrildi.

2022 yılının başında Sinan, yüksek ateş nedeniyle hastaneye götürüldüğünde iki kaburgasının kırıldığı ve akciğerlerinde enfeksiyon bulunduğu ortaya çıktı. Derneğimiz ve Sinan’ın avukatı Av. Sedef Erken, Pendik bakım merkezinde daha önce de darp dosyalarının bulunduğunu açıklayarak olayın münferit olmadığını vurguladı.

Bu olayın ardından Sinan, Sakarya Arifiye Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi’ne gönderildi. Yaşananlar TBMM Genel Kurulu’nda da gündeme getirildi. Böylece yaşananlar yalnızca bir aile ve dernek meselesi olmaktan çıkarak Meclis gündemine taşınmış oldu.

22 Ekim 2022 – Adliye önünde İSOTGÖNDER

Derneğimizin Yönetim Kurulu üyeleri ve dernek üyeleri Sinan’ın davasını adliyede takip etti. Duruşma sonrasında “Bakım Merkezleri Denetlensin” mesajıyla bakım merkezlerindeki şiddet, eğitim eksikliği ve denetim sorunlarına dikkat çekildi.

Sorumluluğun yalnızca bakım personeliyle sınırlı olmadığını, denetleme konusunda; kurum yönetimi, İlçe Müdürlüğü, İl Müdürlüğü ve Bakanlık düzeyindeki sorumluluların da araştırılması gerektiğini savunduk.

28 Kasım 2023 – Darp davasının sonucu: 2.700 TL’lik karar

Yaklaşık üç yıl süren yargılama sonunda, dosyaya eklenmiş ve çağrılması istenmiş tanıklar dinlenmeden karar verildi. Derneğimiz davanın her celsesinde, kurum yetkililerinin tamamının mahkemeye çağrılarak sorumluluklarının araştırılması gerektiğini savunmuştur.

Sanık, “kasten yaralama” kapsamında 2.700 TL (3 taksitle ödenmek üzere) adli para cezasına çarptırıldı.

Derneğimiz bu kararı “otizm adına açık bir cezasızlık örneği” olarak nitelendirdi. Kamera görüntüleri ve resmi belgeler bulunmasına rağmen sorumluların yeterince araştırılmadığını savunduk ve hukuki mücadelenin devam edeceğini açıkladık.

Ancak bir insanın kamera görüntüleri önünde maruz kaldığı şiddet sonucunda verilen 2.700 TL’lik para cezası, temyize gitmek için gereken sınırın altında kaldığı için davanın temyiz edilmesinin önü kapanmış oldu.

2023–2025 – Sinan’ın dosyasından sistem mücadelesine

Sinan’ın yaşadıkları, derneğimiz açısından yalnızca tek bir kişinin başına gelen bir şiddet olayı olarak kalmadı.

Bakım merkezlerinde denetim, personel niteliği, eğitim ve rehabilitasyon, aileyle iletişim, güvenlik, şiddetin önlenmesi ve cezasızlık sorunları; resmi dilekçeler, sosyal medya kampanyaları ve farkındalık çalışmaları aracılığıyla sürekli olarak gündemde tutuldu.

Ekim 2024 – ASPB Genel Müdürlüğü ve Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına otizmlinin sabitlenmesi konusunda dilekçe

Türkiye Otizm Meclisi üye dernekleriyle birlikte; bakım merkezlerinde kurumun envanter listesinde de bulunan ve mevzuata aykırı olan, otizmli bireylerin ellerinin önden bağlanması ve benzeri eziyet, şiddet ya da işkence anlamına gelebilecek uygulamaların önlenmesi; bu uygulamaların talimatını veren kişiler hakkında gerekli soruşturmaların yapılması ve gelecekte bu ve benzeri her türlü yasaya ve insan onuruna aykırı uygulamanın önlenmesine yönelik tedbirlerin alınması konusunda dilekçeler gönderildi.

Teftiş Başkanlığı, Genel Müdürlüğün bu konuda önleyici bir sistem geliştirileceğini belirtti. Ancak daha sonra derneklere bu çalışmanın hangi aşamada olduğuna ilişkin herhangi bir bilgilendirme yapılmadı.

11 Şubat 2026 – Ayfer Özdemir Toprak’ın kamuoyuna son çağrılarından biri

Anne Ayfer Özdemir Toprak, Sinan’ın devlete bağlı bakım merkezlerinde yaşadığı sorunları yeniden kamuoyuna anlattı ve “Benim çocuğumu bir an önce kurtarın” çağrısında bulundu.

Kamuoyuna yansıyan haberlerde Sinan’ın Pendik’ten Sakarya’ya, ardından Samsun’a ve daha sonra Amasya/Merzifon’daki özel bakım merkezine gönderildiği ve sorunların devam ettiği aktarıldı.

12 Ağustos 2026 – Sinan hayatını kaybetti

Yıllarca bakım merkezleri arasında gönderilen ve defalarca şiddet ve ihmal iddialarıyla gündeme gelen Sinan Gündoğdu, 12 Ağustos 2026’da kaldığı Amasya Merzifon bakım merkezinde yaşamını yitirdi. Amasya Kaymakamlığı, ölümünün ardından adli ve idari inceleme başlatıldığı açıkladı.

Sinan’ın hayatı boyunca ailesinin ve onu savunanların talebi hiçbir zaman yalnızca “bir bakım merkezi yapılması” olmadı. Talep; eğitim, sağlık, rehabilitasyon, güvenli bakım, aileyle birlikte karar alma, şiddetten korunma, insan onuruna yakışır yaşam ve adaletti.

Sinan yıllar boyunca farklı kurumlara gönderildi. Sorunlar farklı adreslerde tekrarlandı. Dava açıldı, kamuoyu oluşturuldu, Türkiye Büyük Millet Meclisine taşındı ve adliyede takip edildi. Ancak sistem, Sinan’ın yaşamını güvence altına alacak kalıcı bir çözüm üretemedi.

Sinan’ın ölümü yalnızca tek bir ailenin acısı değildir. Bakım merkezlerinde yaşayan binlerce otizmli ve engelli bireyin yaşam hakkını, güvenliğini ve insan onurunu yeniden düşünmek zorunda olduğumuzu gösteren; aynı zamanda ülkemizde çaresiz kalan binlerce otizmli ailesinin bu merkezlere girebilmek için sırada beklediği ağır bir tablodur. Sinan için artık sorulması gereken yalnızca “neden öldü?” sorusu değildir.

“Neden yıllarca korunamadı?”, “Neden kurumdan kuruma gönderildi?”, “Neden defalarca gündeme gelen sorunlar kalıcı olarak çözülmedi?”, “Bakım merkezlerinde yaşayan engelli bireylerin yaşam hakkını kim ve nasıl güvence altına alacak?” soruları kamuoyunun gündeminde yer etmeli ve bu soruların cevapları için konuşulmalıdır.

Çünkü, otizmli bireyi bakım merkezine yerleştirmek, ona yalnızca bir yer sağlamak anlamına gelir; asıl mesele, o kişinin orada nasıl yaşadığıdır.

Bu vahim tablonun gelmekte olduğu, yıllar boyunca kamuoyunun gözleri önüne serildi. Ancak bu tabloyu görmek, Sinan Gündoğdu’yu korumaya yetmedi.

Derneğimizin üyeleri olarak hepimiz otizmli bireylerin ebeveynleriyiz. Hepimiz bakım merkezleri konusunda Sinan’ın yaşadıkları üzerinden, bir otizmli bireye zamanında ve nitelikli destek verilemediğinde sistemin onu ve ailesini nasıl bir noktaya sürükleyebildiğini gördük, arkadan gelen yaş gruplarıyla da görüyoruz, yaşıyoruz.

Sinan aynı zamanda dernek üyemizin evladıydı. Yaşadığımız üzüntü tarifsizdir. Oğlunun sesini duyurmak için elinden gelen her şeyi yapan Ayfer Hanım’a, ailesine ve yakınlarına; bakım merkezleri konusunda yürütülen çalışmalara destek veren herkese başsağlığı diliyoruz.

Saygılarımızla

İstanbul Otizm Gönüllüleri Derneği – İSOTGÖNDER

Not: Geçmişten bugüne kadar yukarıdaki metinde anlattıklarımızı içeren tüm paylaşımlar o günün tarihleriyle sosyal medya hesaplarımızda da bulunmaktadır. Ayrıca aşağıdaki listede herkesin erişimine açık olan bu konudaki ek kaynaklar da mevcuttur.