Engelli Çocukların Eğitim Hakkı İçin Veli Rehberi
Değerli Velilerimiz, Eğitimcilerimiz ve Hak Savunucuları,
İstanbul Otizm Gönüllüleri Derneği olarak, otizmli ve özel gereksinimli çocuklarımızın eğitim yaşamının her aşamasında eşit, erişilebilir ve ayrımcılıktan uzak bir şekilde yer alabilmesini en temel hak ve mücadele alanımız olarak görüyoruz.
Bu doğrultuda, İstanbul Barosu Engelli Hakları Merkezi tarafından hazırlanan "Eğitimde Sağlamcılığa Hayır! Engelli Çocukların Eğitim Hakkı İçin Veli Rehberi" başlıklı çalışmayı sizlerin kullanımına sunmaktan büyük mutluluk duyuyoruz.
Bu rehber, engelli çocukların eğitim hakkının yalnızca mevzuatta kalan bir düzenleme olarak kalmayıp, okul kaydından sınıfa, ders materyallerinden sınav uygulamalarına ve idari başvuru süreçlerine kadar eğitimin tüm alanlarında hak temelli bir yaklaşımla hayata geçirilmesine katkı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Velilerimizin karşılaştıkları engelleri ve hak ihlallerini tanımlayabilmelerine, bu durumların hukuki dayanaklarını öğrenebilmelerine ve gerektiğinde etkili başvuru yollarını kullanabilmelerine yol göstermeyi hedeflemektedir.
Rehberde, çocukların ve ailelerin eğitim sürecinde karşılaştığı temel sorunlar 6 ana başlık altında ele alınmaktadır:
Okula Kayıt ve Eğitime Erişim: Okul kaydı sırasında yaşanan reddetme ve başka okula yönlendirme durumları, engelli/sağlık raporu talepleri, gölge öğretmen/kolaylaştırıcı kişi şartı gibi fiili engeller karşısında velilerin hakları ve izlenecek başvuru yolları.
Bireyselleştirilmiş Eğitim ve Destekler: BEP (Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı) geliştirme biriminin yapısı ve velinin katılım hakkı, Destek Eğitim Odası açılması ve yürütülmesi süreçleri ile sınıf içi/sınav uyarlamaları.
Erişilebilirlik ve Yardımcı Cihazlar: Okul binalarındaki fiziki erişilebilirlik (rampa, tuvalet vb.), dijital (EBA vb.) ve basılı materyallerin erişilebilirliği ile tekerlekli sandalye, işitme cihazı gibi yardımcı araçların kullanımında okulun yükümlülükleri.
Güvenli Okul, Ayrımcılık ve Mahremiyet: Akran zorbalığına karşı okulun önleme yükümlülüğü, doğrudan ve dolaylı ayrımcılık türleri ile çocukların sağlık verilerinin mahremiyeti ve KVKK kapsamındaki hakları.
Başvuru ve Hak Arama Yolları: Dilekçelerin cevapsız kalması durumunda izlenecek idari hiyerarşi, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) ve idari yargı başvuruları.
Dilekçe Hazırlama ve Temel Mevzuat: Başvuruları somutlaştırırken dikkat edilecek pratik kurallar ve dayanak oluşturacak temel kanun/yönetmelik maddeleri.
Eğitimin bir lütuf veya ayrıcalık değil, kamunun yerine getirmek zorunda olduğu anayasal bir yükümlülük olduğunu bir kez daha hatırlatıyor; bu kıymetli rehberin hazırlanmasında emeği geçen başta Av. Deniz Yazgan, Av. Mücahit Gün ve Av. Taha Enes Çağlar olmak üzere İstanbul Barosu Engelli Hakları Merkezi'ne tüm otizmli çocuklarımız ve ailelerimiz adına teşekkürlerimizi sunuyoruz.
Rehberin tam metnini aşağıdaki bağlantıdan inceleyebilir ve PDF olarak indirebilirsiniz.
İstanbul Otizm Gönüllüleri Derneği
Yorumlar